dot
ทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ๗ สาย
dot
bulletต้นตระกูล ทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง
bulletสายนางเม่งจู โกวิทยา
bulletสายหลวงสุนทรสิทธิโลหะ
bulletสายคุณพระจีนคณานุรักษ์
bulletสายนายจูเส้ง คณานุรักษ์
bulletสายนางกี่จู กาญจนบุษย์
bulletสายนางจูกี่ แซ่เล่า
bulletสายหลวงวิชิตศุลกากร
dot
เพลิดเพลินจำเริญใจ
dot
bulletรวมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
bulletพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
bulletพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ
bulletสวนสัตว์ของเรา
bulletท่องเที่ยวทั่วไทย
bulletนาฏยศาลา หุ่นละครเล็กโจหลุยส์
bulletมูลนิธิจักรพันธุ์ โปษยกฤต
bulletOPERA SIAM
dot
เว็บนี้มีประโยชน์
dot
bullet เครือข่ายกาญจนาภิเษก
bulletฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ
bulletThailand e-Government
bulletภ า ษี ไ ป ไ ห น ?
bulletหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
bulletสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
bulletสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
bulletพุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (อ่าน)
bulletพุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (ฟัง)
bulletห้องสมุดมารวย
bulletTQA รางวัลคุณภาพแห่งชาติ
bulletศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
dot
เด็กคืออนาคตของชาติ
dot
bulletKhan Academy. You can learn anything. For free. For everyone. Forever.
bulletKhan Academy ไทย
bulletTED-Ed: Lessons Worth Sharing
bulletTED-Ed Thai (YouTube)
bulletพิพิธภัณฑ์เด็กกรุงเทพมหานคร
bulletTK Park อุทยานการเรียนรู้
dot
เว็บของทายาทฯ
dot
bulletโรงแรม ซี.เอส. ปัตตานี
bulletโรงแรม ภูริมาศบีชแอนด์สปา
bulletEarth Safe Foundation on Facebook
dot
ส่วนของสมาชิก
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
เข้าสู่ระบบอัตโนมัติ :
bullet ลืมรหัสผ่าน   bullet สมัครสมาชิก
dot
dot
หากเว็บนี้ยังประโยชน์แก่ท่านบ้างทางหนึ่งทางใด ข้าพเจ้าขออุทิศคุณความดีทั้งปวงนั้นแด่บรรพบุรุษ บิดามารดา ญาติพี่น้อง และ ครูบาอาจารย์ทุกท่าน หากแม้มีความบกพร่องใดๆ โดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ข้าพเจ้าขอน้อมรับผิดทุกประการแต่เพียงผู้เดียว
dot
bulletรักศักดิ์ คณานุรักษ์ (ต้น)
bulletMBA, State University of New York at Buffalo (UB)
bulletPrince of Songkla University
bulletสาธิต ม.อ. ปัตตานี
bullet ส่งข้อความถึงเว็บมาสเตอร์


พระยาเดชานุชิตสยามมิศร์ภักดี สมุหเทศาภิบาลมณฑลปัตตานีคนแรก

 

 

พระยาเดชานุชิตสยามมิศร์ภักดี สมุหเทศาภิบาลมณฑลปัตตานีคนแรก


เดิมชื่อ หนา บุนนาค เมื่อครั้งดำรงศักดิ์เป็น พระยาศักดิ์เสนี ได้รับโปรดเกล้าฯ จากรัชกาลที่ ๕ ให้ดำรงตำแหน่งเป็น สมุหเทศาภิบาลมณฑลปัตตานี ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๙ ปกครองเมืองปัตตานี เมืองยะลา เมืองระแงะ และเมืองสาย ขึ้นตรงต่อผู้สำเร็จราชการภาคใต้

พระยาเดชานุชิตสยามมิศร์ภักดี (หนา บุนนาค) เป็นสมุหเทศาภิบาลมณฑลปัตตายีนานถึง ๑๗ ปี ได้สร้างความเจริญให้แก่ปัตตานีมากมาย จนมีอนุสรณ์ให้ระลึกถึงท่านจากชื่อสถานที่หลายแห่ง อาทิ สะพานเดชานุชิต สนามกีฬาศักดิ์เสนี (โรงเรียนเบญจมราชูทิศ) โรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูล (โดยเอาชื่อเดชา + ปัตตานี + อนุกูล)

เดิมปัตตานีมีโรงเรียนประจำมณฑลปัตตานี เป็นโรงเรียนชายหญิงเรียนรวมกัน (สมัยนั้นนักเรียนหญิงยังเรียนกันไม่มาก) พระยาเดชานุชิตฯ ได้เป็นผู้นำในการบูรณะต่อเติมอาคารเรียน และพัฒนาโรงเรียนประจำมณฑลปัตตานีให้พร้อมในทุกๆ ด้าน โดยพ่อค้า คหบดี ข้าราชการ และประชาชนชาวปัตตานีให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี ซึ่งพระยาเดชานุชิตฯ ได้จูงใจว่า เพื่ออุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยะมหาราช รัชกาลที่ ๕ ทุกอย่างจึงได้เสร็จสมบูรณ์ ใน พ.ศ. ๒๔๕๗ โดยมีนายโต๊ะ เป็นครูใหญ่คนแรก

และพระยาเดชานุชิตฯ ได้มีหนังสือถึงเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี เสนาบดีกระทรวงธรรมการในขณะนั้น เพื่อขอพระราชทานนามโรงเรียน รัชกาลที่ ๖ จึงได้พระราชทานนามโรงเรียนว่า "เบญจมราชูทิศ" และได้ทำพิธีเปิดโรงเรียนเบญจมราชูทิศอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ ๒๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๕๗

ในขณะเดียวกันภรรยาของพระยาเดชานุชิตฯ ที่คนทั่วไปนิยมเรียกว่า "คุณหญิงแหม่ม" เพราะเป็นชาวเยอรมัน มีความเห็นว่าควรจะแยกนักเรียนหญิงมาเรียนต่างหาก จึงได้ยกบ้านพักที่ใช้สำหรับให้ข้าราชการต่างเมืองต่างมณฑลมาพัก ซึ่งอยู่ใกล้ๆ จวน (ที่พัก) ของสมุหเทศาภิบาลมณฑลฯ ให้เป็นสถานที่เรียนสำหรับสตรีเรียกว่า โรงเรียนสตรีมณฑลปัตตานี เปิดสอนครั้งแรกเมื่อวันที่ ๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๖ โดยคุณหญิงเดชานุชิตฯ หรือคุณหญิงแหม่ม ได้ให้ "คุณใหญ่" ซึ่งเป็นบุตรีที่สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนแวนต์ กรุงเทพฯ มาเป็นครู

ในสมัยนั้นขุนพิบูลพิทยาพรรค (ทอง คุปตาสา) เป็นธรรมการมณฑลปัตตานี พระยาเดชานุชิตฯ และคุณหญิงแหม่ม ได้ชักชวนพ่อค้า คหบดี ข้าราชการ และประชาชนชาวปัตตานีร่วมกันบริจาคเงิน สิ่งของ สมทบสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม และพยายามจูงใจให้สตรีปัตตานีมาเรียนหนังสือมากขึ้น โรงเรียนสตรีมณฑลปัตตานีได้ทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๕๖

จนถึง พ.ศ. ๒๔๖๕ โรงเรียนสตรีมณฑลปัตตานีก็มีอาคารเรียน อุปกรณ์การเรียนที่ค่อนข้างพร้อมบริบูรณ์ พระยาเดชานุชิตฯ และภรรยาได้ทำหนังสือขอให้กระทรวงศึกษาธิการ สมัยเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีเป็นเสนาบดีกระทรวงฯ ช่วยตั้งชื่อโรงเรียนสตรีปัตตานีให้ โดยทางกระทรวงฯ ได้ตั้งชื่อว่า "โรงเรียนสตรีปัตตานีเดชะปัตตนยานุกูล" เพื่อเป็นเกียรติและเป็นอนุสรณ์แก่พระยาเดชานุชิตฯ และภรรยาที่เป็นผู้ริเร่มก่อตั้งโรงเรียนและอุปการะโรงเรียนตลอดมา

ต่อมาได้ตัดคำว่า "สตรี" ออก และเปลี่ยนให้เป็นโรงเรียนสหศึกษา เรียกชื่อใหม่ว่า โรงเรียนเดชะปัตตนยานุกูล มีนักเรียนทั้งหญิงและชาย เช่นเดียวกับโรงเรียนเบญจมราชูทิศที่มิได้แยกเป็นโรงเรียนชายและโรงเรียนหญิง

 





ที่มา: หนังสือเรื่อง บุคคลสำคัญของปัตตานี โดย รศ.มัลลิกา คณานุรักษ์ (๒๕๔๕) 

 




ประวัติศาสตร์และบุคคลสำคัญเมืองปัตตานี

๘ ธันวาคม ๒๔๘๔ ญี่ปุ่นบุกปัตตานี
สภาพเมืองตานี ในพ.ศ. ๒๔๒๗ จากหนังสือ ชีวิวัฒน์ โดย เจ้าฟ้ากรมพระยาภานุพันธุวงศ์วรเดช (สมเด็จวังบูรพาฯ)
ประวัติการสร้างเมืองปัตตานี
"พญาตานี" ปืนใหญ่ใส่อดีตอันรุ่งเรืองของ กษัตริยาแห่งปัตตานี
ปัตตานี ในราวปี พ.ศ.๒๔๒๔ จากบันทึกของฝรั่งผู้มาเยือน (ตอนที่ ๑)
ประวัติศาสตร์การปกครองเมืองปัตตานีภายใต้อาณาจักรสยาม
ขุนเจริญวรเวช (เจริญ สืบแสง) ผู้แทนฯ ของชาวปัตตานี
อำมาตย์โท พระยาพิบูลพิทยาพรรค บิดาแห่งการศึกษาของมณฑลปัตตานี
ขุนจรรยาวิธาน (ยูโซะ มะโรหบุตร) ผู้บุกเบิกการเรียนภาษาไทยให้กับเด็กไทยมุสลิม
ขุนจารุวิเศษศึกษากร (เจ๊ะมุ) ผู้ให้กำเนิดท่าเต้นรองเง็งแบบของจังหวัดปัตตานี
นายอนันต์ วัฒนานิกร ผู้เชี่ยวชาญเรื่องประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมภาคใต้ตอนล่าง
พระพิพิธภักดี (ตนกูมุกดา อับดุลบุตร) ทายาทเจ้าเมืองยะหริ่ง
พันเอก ขุนอิงคยุทธบริหาร (ค่ายอิงคยุทธบริหาร)
หลวงพิธานอำนวยกิจ ผู้ก่อตั้งบริษัท พิธานพาณิชย์ จำกัด
นายขาเดร์ (นายแวกาเดร์) แวเด็ง ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๓๖
พนมเทียน (ฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ) ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๐
พระธรรมโมลี (พระเทพญาณโมลี) วัดตานีนรสโมสร
พระราชพุทธิรังษี (หลวงพ่อดำ) วัดมุจลินทวาปีวิหาร (วัดตุยง)
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ แสดงกตเวทิตาจัดงานเลี้ยงเพื่อเป็นเกียรติแก่ทายาท 2 ตระกูลบริจาคที่ดิน