dot
ทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ๗ สาย
dot
bulletต้นตระกูล ทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง
bulletสายนางเม่งจู โกวิทยา
bulletสายหลวงสุนทรสิทธิโลหะ
bulletสายคุณพระจีนคณานุรักษ์
bulletสายนายจูเส้ง คณานุรักษ์
bulletสายนางกี่จู กาญจนบุษย์
bulletสายนางจูกี่ แซ่เล่า
bulletสายหลวงวิชิตศุลกากร
dot
เพลิดเพลินจำเริญใจ
dot
bulletรวมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
bulletพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ
bulletพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ
bulletสวนสัตว์ของเรา
bulletท่องเที่ยวทั่วไทย
bulletนาฏยศาลา หุ่นละครเล็กโจหลุยส์
bulletมูลนิธิจักรพันธุ์ โปษยกฤต
bulletOPERA SIAM
dot
เว็บนี้มีประโยชน์
dot
bullet เครือข่ายกาญจนาภิเษก
bulletฐานข้อมูลหน่วยงานภาครัฐ
bulletThailand e-Government
bulletภ า ษี ไ ป ไ ห น ?
bulletหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
bulletสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย
bulletสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)
bulletพุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (อ่าน)
bulletพุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (ฟัง)
bulletห้องสมุดมารวย
bulletTQA รางวัลคุณภาพแห่งชาติ
bulletศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
dot
เด็กคืออนาคตของชาติ
dot
bulletKhan Academy. You can learn anything. For free. For everyone. Forever.
bulletKhan Academy ไทย
bulletTED-Ed: Lessons Worth Sharing
bulletTED-Ed Thai (YouTube)
bulletพิพิธภัณฑ์เด็กกรุงเทพมหานคร
bulletTK Park อุทยานการเรียนรู้
dot
เว็บของทายาทฯ
dot
bulletโรงแรม ซี.เอส. ปัตตานี
bulletโรงแรม ภูริมาศบีชแอนด์สปา
bulletEarth Safe Foundation on Facebook
dot
ส่วนของสมาชิก
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :
เข้าสู่ระบบอัตโนมัติ :
bullet ลืมรหัสผ่าน   bullet สมัครสมาชิก
dot
dot
หากเว็บนี้ยังประโยชน์แก่ท่านบ้างทางหนึ่งทางใด ข้าพเจ้าขออุทิศคุณความดีทั้งปวงนั้นแด่บรรพบุรุษ บิดามารดา ญาติพี่น้อง และ ครูบาอาจารย์ทุกท่าน หากแม้มีความบกพร่องใดๆ โดยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ข้าพเจ้าขอน้อมรับผิดทุกประการแต่เพียงผู้เดียว
dot
bulletรักศักดิ์ คณานุรักษ์ (ต้น)
bulletMBA, State University of New York at Buffalo (UB)
bulletPrince of Songkla University
bulletสาธิต ม.อ. ปัตตานี
bullet ส่งข้อความถึงเว็บมาสเตอร์


โรงสี หับ โห้ หิ้น และนายสุชาติ รัตนปราการ ผู้แปลงป่าให้เป็นหมู่บ้านคลองแงะ อำเภอสะเดา สงขลา

 

 

ตลาดคลองแงะ

สุชาติ รัตนปราการ นับว่ามีส่วนสำคัญในการแปลงป่าบริเวณบ้านคลองแงะ ตำบลพังลา อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ให้กลายเป็นชุมชนขนาดใหญ่ โดยใช้ที่ดินของมารดา (เชี่ยนอิ่ม หรือ กอบกุล รัตนปราการ) ที่มารดาได้รับสืบทอดจากบิดาของนาง คือ ขุนราชกิจจารี (จุ้นเลี่ยง เสาวพฤกษ์) อีกชั้นหนึ่ง ซึ่งมีเนื้อที่ประมาณ 600 ไร่ เพื่อให้เป็นประโยชน์แก่ชุมชนและเป็นเกียรติประวัติแก่นางกอบกุล รัตนปราการ ด้วยวิธีมอบที่ดินและสร้างสิ่งที่เป็นปัจจัยพื้นฐานของชุมชน ได้แก่ 

- บริจาคที่ดินจำนวน 15 ไร่ ถวายเป็นธรณีสงฆ์ สำหรับสร้างวัด (กอบกุลรัตนาราม) 
- บริจาคที่ดิน รวม 36 ไร่ ให้กระทรวงศึกษาธิการ สำหรับสร้างโรงเรียน (กอบกุลวิทยาคม) เดิมเป็นโรงเรียนประถมศึกษา ปัจจุบันยกฐานะเป็นโรงเรียนมัธยมศึกษา 
- บริจาคที่ดินให้กระทรวงสาธาณสุขเพื่อสร้างสุขศาลาชั้น 1 (ปัจจุบันคือ สถานีอนามัยคลองแงะ)
- อุทิศที่ดินและดำเนินการตัดถนนในตลาดคลองแงะ 8 สาย กว้าง 10 เมตร ยาวรวมกัน 2,317 เมตร มอบให้สุขาภิบาล คือ "ถนนกอบกุลอุทิศ"
- จัดที่ดินส่วนหนึ่งเป็นตลาดนัดของหมู่บ้าน
- ตั้งโรงไฟฟ้า 
- ตั้งโรงภาพยนตร์
- และให้ราษฎรเช่าที่ดินในราคาถูกสำหรับสร้างอาคารร้านค้าและที่อยู่อาศัย

ปัจจุบันชุมชนคลองแงะเป็นชุมชนขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 ของอำเภอสะเดา นับว่า สุชาติ รัตนปราการ มีส่วนสำคัญในการแปลงป่าเป็นหมู่บ้าน โดยมีปณิธานที่จะอุทิศส่วนกุศลให้มารดาคือ นางกอบกุล รัตนปราการ เป็นวิถีและพลัง จนบ้านคลองแงะเปลี่ยนจากป่าเป็นชุมชนที่มีพลัง และเปลี่ยนจากชุมชนชนบทเป็นชุมชนเมือง




วัฒนธรรมการเชื่อมโยงสาแหรก

อุบายการผนึกกำลังเพื่อการร่วมทุนระยะยาวของคนจีนอย่างหนึ่ง คือ การผูกดอง เสริมสาแหรกให้มั่นคงและแผ่กว้างยิ่งๆ ขึ้น โดยการให้บุตรหลานของตนแต่งงานกับบุตรหลานของผู้ที่จะร่วมกันทำธุรกิจการค้า หรือมาเสริมฐานทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อให้เข้มแข็งใกล้ชิดกันและมีพลังยิ่งๆ ขึ้นด้วยกัน จึงปรากฎเป็นเกณฑ์สำคัญในการสรรหาสายสกุล ที่มีฐานะมั่นคง มั่งคั่ง มาเป็นเขยเป็นสะใภ้ 

เห็นได้จากสาแหรกหรือสายสกุล "รัตนปราการ" (จังหวัดสงขลา) ซึ่งเกี่ยวดองกับ
- สกุล หังสพฤกษ์
- สกุล สาครินทร์
- สกุล รัตรสาร
- สกุล ประธานราษฎร์นิกร
- สกุล เง่าธรรมสาร
- สกุล ดุลยพันธ์
- สกุล จิโรภาส
- สกุล ทัพรังสี
- สกุล คณานุรักษ์
- สกุล หวั่งหลี
- สกุล เงารังสี
- สกุล สุขพานิช
- สกุล เสนีวงศ์ ณ อยุธยา
ฯ ลฯ

ซึ่งสุชาติ รัตนปราการ ผู้อาวุโสคนหนึ่งในตระกูลนี้พยายามตอกย้ำให้ทุกคนในสายสกุลนี้รุ่นลูกรุ่นหลานรู้จักและผูกพันต่อกัน โดยใช้ความอุตสาหะพยายามสอบถามญาติผู้ใหญ่ และอาศัยความอดทนสืบเสาะเอาเอง โดยการสืบสาวพูดคุยบ้าง จากหลักฐานที่จารึกบนแผ่นดินหลุมฝังศพบ้าง ใช้เวลารวบรวมข้อมูลอยู่ถึง 35 ปี จึงสามารถเขียนผังแสดงความสัมพันธ์ของสายสกุลรัตนปราการ ทิ้งไว้ให้เป็นมรดกของคนในสกุล "รัตนปราการ" และสกุล "จิโรภาส" และได้พิมพ์เผยแพร่ในงานพระราชทานเพลิงศพของนายสุชาติ รัตนปราการ เอง เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2528

การสืบสาวและจัดทำผังแสดงสายสกุลเป็นวัฒนธรรมของชาวจีนที่ถือปฏิบัติต่อกันมาช้านาน และยังนิยมกันอยู่ในหมู่ชาวจีนในภาคใต้



ต้นตระกูลรัตนปราการ เป็นคนจีน แซ่ก๊วย ภูมิลำเนาเดิมอยู่ที่ตำบลพูกง อำเภอไฮเต็ง มณฑลฮกเกี้ยน เข้ามาตั้งรกรากที่สงขลา เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2250 ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ฝังศพอยู่ที่หลังวัดอุทัย อำเภอเมือง สงขลา

คำว่า "ก๊วย" แปลว่า กำแพงเมืองรอบนอก จึงใช้ภาษา ไทยว่า "รัตนปราการ" ส่วนที่ใช้ "จิโรภาส" นั้น สุชาติ รัตนปราการ คิดว่าน่าจะแปลมาจากชื่อบรรพบุรุษที่ชื่อ "ก่องเม่ง" ซึ่งหมายความว่า "สว่าง"




ที่มา: หนังสือ จีนทักษิณ วิถีและพลัง โดย ศ.สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์, ดิลก วุฒิพาณิชย์ และประสิทธิ์ ชิณการณ์, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) 2544 หน้า 112-113, 121-122, 140

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

โรงสีแดง หับ โห้ หิ้น 
ภาพโดยคุณ pooh จากกระทู้ ทัวร์เอื้ออาทร สงขลา-ปีนัง ในพันธุ์ทิพย์  http://www.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E2699155/E2699155.html

 
 
 

โรงสีแดง หับ โห้ หิ้น 
ภาพโดยคุณ pooh จากกระทู้ ทัวร์เอื้ออาทร สงขลา-ปีนัง ในพันธุ์ทิพย์  http://www.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E2699155/E2699155.html

 
 
 

โรงสีแดง หับ โห้ หิ้น 
ภาพโดยคุณ kai จากกระทู้ ถนนนางงาม-หับ โห้ หิ้น ในเว็บคลองอู่ตะเภา 
http://www.khlong-u-taphao.com/index.php?file=topic&obj=forum.view(cat_id=q,id=35)&PHPSESSID=2132095de96e15b657093097b4a15b97

 
 

 
 

โรงสีแดง หับ โห้ หิ้น 


หนังสือพิมพ์ คมชัดลึก วันจันทร์ที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2549 section ไลฟ์สไตล์
คอลัมน์ ท่องไปกับใจตน : เปิดตำนาน หับ โห้ หิ้น จากโรงสี สู่บริษัทหนัง  
http://www.komchadluek.net/2006/10/02/s001_51226.php?news_id=51226

 
 
 
ท่องไปกับใจตน : เปิดตำนาน หับ โห้ หิ้น จากโรงสี สู่บริษัทหนัง  

"หับ โห้ หิ้น" ใครได้ยินชื่อนี้ ต้องนึกถึงบริษัทหนังชื่อดัง ซึ่งจับมือกับค่ายยักษ์อย่างแกรมมี่ และ ไท เอ็นเตอร์เทนเมนต์ ในนาม "จีเอ็มเอ็ม-ไท-หับ" ฝากผลงานชิ้นเอกประดับโลก 

เซลลูลอยด์เมืองไทยหลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็น "แฟนฉัน" "15 ค่ำ เดือน 11" "มหา’ลัยเหมืองแร่" "เพื่อนสนิท" ฯลฯ แต่สำหรับชาวสงขลาย่านเมืองเก่า "หับ โห้ หิ้น" คือโรงสีข้าวเก่าแก่ในตัวอาคารสีแดงแรงฤทธิ์ ที่ยังคงความขลังอย่างคลาสสิกบนถนนนครนอก 

แต่ทำไม ต้อง "หับ โห้ หิ้น" ชื่อนี้เป็นภาษาอะไร แปลว่าอย่างไร? น่าสนใจยิ่งนัก 

วิทยานิพนธ์ของ ดร.ศรีสุพร ช่วงสกุล แห่งมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เรื่อง "ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเมืองสงขลา" ระบุไว้ตอนหนึ่ง ว่าย่านเมืองเก่าสงขลา เขต ต.บ่อยาง เป็นบ้านเป็นเมืองมาตั้งแต่ปี 2385 มีถนนสายหลักคือ นครนอก นครใน และ ถนนเก้าห้อง (ภายหลังเรียกถนนนางงาม) เศรษฐกิจของสงขลาระยะนั้น ขับเคลื่อนโดยกลุ่มพ่อค้าเชื้อสายจีนหลายตระกูล เช่น ณ สงขลา รัตรสาร รัตนปราการ โคนันทน์ เงารังษี เลขะกุล ฯลฯ ทำธุรกิจค้าขายกับเกาะปีนัง รวมทั้งมีกิจการโรงสี รองรับผลผลิตข้าวจากลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาอันอุดมสมบูรณ์ 

ในจำนวนนั้น มีโรงสีหับ โห้ หิ้น ที่ขุนราชกิจจารี (ต้นตระกูลเสาวพฤกษ์) ร่วมหุ้นกับตระกูลโคนันทน์ ตั้งขึ้นราวปี 2454 ต่อมาในปี 2468 นายสุชาติ รัตนปราการ หนุ่มนักเรียนปีนัง หลานตาของท่านขุนเข้ามาดำเนินกิจการแล้วซื้อหุ้น โดยไปกู้เงินใส่กระสอบแบกทูนมาจ่ายให้หุ้นส่วน จนโรงสีหับ โห้ หิ้น ตกเป็นของนายสุชาติเพียงผู้เดียว แล้วด้วยความที่เป็นนักเรียนนอกหัวก้าวหน้า นายสุชาติพัฒนาโรงสีโดยเปลี่ยนมาใช้เครื่องยนต์พลังไอน้ำ คือการใช้แกลบเป็นเชื้อเพลิงทำให้เกิดไอน้ำไปสีข้าว นับว่าทันสมัยมากในยุคนั้น ตามประวัติว่านายสุชาติลงมือเขียนจดหมายไปสั่งซื้อเครื่องนี้โดยตรงจากอังกฤษทีเดียว 

ต้นตระกูล "รัตนปราการ" เป็นชาวจีนฮกเกี้ยน "แซ่ก๊วย" จากมณฑลฮกเกี้ยน อพยพมาตั้งรกรากที่สงขลา ตั้งแต่ราวปี 2250 แผ่นดินสมเด็จพระเจ้าเสือแห่งกรุงศรีอยุธยา คำว่า "ก๊วย" แปลว่ากำแพงเมือง จึงเป็นที่มาของนามสกุล "รัตนปราการ" แปลว่า "กำแพงแก้ว" 

ส่วนชื่อโรงสี "หับ โห้ หิ้น" เป็นภาษาฮกเกี้ยน มีผู้แปลความว่าหมายถึง เอกภาพ ความกลมกลืน และความเจริญรุ่งเรือง สอดคล้องกับความเห็นของ อาจารย์สุขสันต์ วิเวกเมธากร ผู้เชี่ยวชาญจีนศึกษา เจ้าของนามปากกา "เล่าชวนหัว" และเจ้าของโรงเรียนสอนภาษาจีน "สุขสันต์วิทยา" ที่ว่า "หับ" ในภาษาจีนฮกเกี้ยน น่าจะตรงกับคำว่า "ฮะ" ในภาษาจีนแต้จิ๋ว ที่แปลว่า ความสามัคคี สมานฉันท์ ส่วน "โห้" น่าจะตรงกับ "ฮ่อ" หมายถึง ความดี ความเจริญรุ่งเรือง 

แต่ "หิ้น" อาจจะเป็นคำนาม หมายถึง สวน หรือที่ที่มีคนมาชุมนุมกัน รวมความแล้ว "หับ โห้ หิ้น" ในทัศนะอาจารย์สุขสันต์ ควรจะแปลว่า "สวนสมานฉันท์อันเจริญรุ่งเรือง" 

นายสุชาติ รัตนปราการ ดำเนินกิจการโรงสีหับ โห้ หิ้น จนเจริญรุ่งเรืองสมชื่อ โดยรับข้าวเปลือกจากย่านระโนด หัวไทร พัทลุง บรรทุกลงเรือเอี้ยมจุ๊นใช้ใบล่องทะเลสาบสงขลามาเทียบท่าเรือด้านหลังโรงสี มีคนงานเชื้อสายจีนราว 10 คน เปิดเครื่องสีข้าวทั้งวันทั้งคืนติดต่อกันเป็นเดือนๆ ข้าวที่สีเสร็จส่งไปขายนราธิวาส เลยไปถึงมาเลเซีย แต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สงบลง ก็เลิกกิจการไป "หับ โห้ หิ้น" โรงสีแดงแห่งถนนนครนอก จึงกลายเป็นตำนานในความทรงจำของชาวสงขลา 

หลังจากนั้น นายสุชาติไปมีบทบาทสำคัญในการแปลงผืนป่าบ้านคลองแงะ อ.สะเดา จ.สงขลา ให้กลายเป็นชุมชนขนาดใหญ่ โดยใช้ที่ดินราว 600 ไร่ ซึ่งมารดา นางกอบกุล รัตนปราการ ได้รับสืบทอดจากขุนราชกิจจารี มาทำประโยชน์ให้ชุมชน ทำให้คลองแงะมี "ถนนกอบกุลอุทิศ" มี "วัดกอบกุลรัตนาราม" มี "โรงเรียนกอบกุลวิทยาคม" ฯลฯ เป็นอนุสรณ์แห่งความทรงจำตราบจนวันนี้ (จากหนังสือ "จีนทักษิณ วิถีและพลัง" โดย ศ.สุทธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ และคณะ) 

ส่วนโรงสีแดง หับ โห้ หิ้น บนถนนนครนอก ทายาทตระกูลรัตนปราการก็อนุรักษ์ไว้เป็นอนุสรณ์เช่นกัน วันที่ผมแวะเข้าไปชมโรงสีนี้เมื่อต้นเดือนสิงหาคม พบว่าพื้นที่ส่วนท่าเรือที่เคยเป็นท่าข้าวเปิดให้เช่าเป็นแพปลา ภายในโรงสีที่ว่างเปล่ากลายเป็นลานจอดรถ และทราบว่าเคยเป็นสถานที่ถ่ายทำหนังบางเรื่อง เช่น "ฟอร์มาลีน แมน-รักเธอสุดหัวใจ" แสดงนำโดย เอกชัย ศรีวิชัย นักร้องลูกทุ่งชื่อดังชาวปักษ์ใต้ ส่วนตัวอาคารด้านนอกทาสีแดงสดใสใหม่ แต่ยังเห็นปล่องโรงสีเก่าสมชื่อ "โรงสีแดง" ที่ชาวสงขลาเมืองเก่ารู้จักกันดี 

ทราบว่าปีหน้า นายกเทศบาลนครสงขลา-คุณอุทิศ ชูช่วย จะพัฒนาถนนนครนอก นครใน และถนนนางงาม เป็นถนนสายวัฒนธรรม ถึงวันนั้น โรงสีแดง หับ โห้ หิ้น ก็จะเป็นเอกลักษณ์โดดเด่นของถนน ทำให้เยาวชนและคนต่างบ้านต่างเมืองเรียนรู้ตำนานเมืองเก่าสงขลาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น จึงควรที่ตระกูลรัตนปราการจะได้รับคำขอบคุณที่รักษาโรงสีของตระกูลไว้เพื่อคนรุ่นหลัง 

ส่วนที่มีเสียงวิจารณ์ในเวบบอร์ด "คลองอู่ตะเภา" (<
http://www.khlong-u-taphao.com/>;) ว่าบริษัทหนังนำชื่อ "หับ โห้ หิ้น" ไปใช้ โดยไม่ได้ขออนุญาต จริงหรือไม่? เห็นทีต้องถาม หับ โห้ หิ้น กรุงเทพฯ กันเองล่ะครับ 
 
 

 

 

 




ทายาทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง เมืองปัตตานี

พระจีนคณานุรักษ์ (ตันจูล่าย)
ชีวประวัติ จางวางโทหลวงสำเร็จกิจกรจางวาง
หลวงสำเร็จกิจกรจางวาง ต้นตระกูลคณานุรักษ์
ประวัติ อำมาตย์ตรี พระจีนคณานุรักษ์ และตระกูลคณานุรักษ์
นายอนันต์ คณานุรักษ์ อดีตนายกเทศมนตรีเมืองปัตตานี
ขุนธำรงพันธุ์ภักดี (ธำรง วัฒนายากร)
นายดิเรก คณานุรักษ์ อดีตนายกเทศมนตรีเมืองปัตตานี ๕ สมัย!
นายสุวิทย์ คณานุรักษ์ อดีตประธานสภาเทศบาลตำบลสุไหงโก-ลก และประธานสภาจังหวัดนราธิวาส
นายจำเริญ วัฒนายากร ต.ม. และเหรียญรัตนาภรณ์ ชั้นที่ ๔
นายเติมศักดิ์ คณานุรักษ์ อดีตนายกเทศมนตรีเมืองปัตตานี
ฯพณฯ นายสวัสดิ์ วัฒนายากร องคมนตรี
น.อ.นพ.สืบสาย สุวรรณจินดา รน. อดีตนายกเทศมนตรีเมืองยะลา
ตำราไสยศาสตร์ ของนายอนันต์ คณานุรักษ์
ตำรับยาจีนแผนโบราณ โดยนายมานพ คณานุรักษ์
เจริญ สุวรรณมงคล ชีวิต-ความดีและตำนานผู้สร้าง'กลุ่มอีซูซุหาดใหญ่'
รวมข่าว: เติมศักดิ์ คณานุรักษ์ อดีตนายกฯ เมืองปัตตานี และ ตะโละกาโปร์ สุดยอดนกเขาชวาเสียงแห่งอาเซียน
ขอแสดงความยินดีกับท่านองคมนตรีสวัสดิ์ วัฒนายากร รับฯ เครื่องราชฯ ชั้นปฐมจุลจอมเกล้า
กระจ่าง ตุลารักษ์ น้องชายนายสงวน คนสนิทนายปรีดี พนมยงค์ หนึ่งในคณะราษฎร ขบวนการเสรีไทย และกบฏวังหลวง
ดร.ปณิธาน วัฒนายากร คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิเคราะห์ปัญหาสามจังหวัดชายแดนใต้
“คณานุรักษ์” บอกเล่าสายสัมพันธ์วัฒนธรรม พุทธ-จีน-อิสลามแห่งปาตานี
เมื่อข้าพเจ้าเป็นเด็กหัวตลาด (น.พ.ปานเทพ คณานุรักษ์)